1.1 Overzicht van gemeentelijke applicatielandschappen

Begrijpt de rol van StUF in het gemeentelijke applicatielandschap.

Een gemiddelde gemeente gebruikt tientallen tot meer dan honderd applicaties die samen het applicatielandschap vormen. Deze applicaties ondersteunen alle gemeentelijke taken — van burgerzaken tot belastingheffing, van vergunningverlening tot het sociaal domein. Hieronder een overzicht van de belangrijkste categorieën en systemen.

Kernsystemen en basisregistraties

Systeem / RegistratieAfkortingFunctie
Basisregistratie PersonenBRPPersoonsgegevens van alle inwoners (voorheen GBA)
Basisregistratie Adressen en GebouwenBAGAlle adressen en gebouwen in Nederland
Basisregistratie Grootschalige TopografieBGTGedetailleerde kaart van alle objecten in de openbare ruimte
Basisregistratie KadasterBRKEigendomsgegevens van percelen en appartementsrechten
Basisregistratie Waarde Onroerende ZakenWOZWOZ-waarden van onroerend goed
HandelsregisterHR (NHR)Gegevens van alle ondernemingen en rechtspersonen

Zaakgericht werken

SysteemFunctie
Zaaksysteem (bijv. Rx.Mission, Decos JOIN)Registratie en afhandeling van alle “zaken” (aanvragen, meldingen, vergunningen)
Documentmanagementsysteem (DMS)Opslag en beheer van documenten die bij zaken horen
ArchiefbeheerDuurzame bewaring en vernietiging volgens de Archiefwet

Domeinspecifieke applicaties

DomeinTypische applicatiesVoorbeelden
BurgerzakenBurgerzakenmoduleCentric/PinkRoccade burgerzaken
BelastingenBelastingsysteemCentric Belastingen, Hefpunt
Sociaal domeinRegiesysteem, Wmo/JeugdGWS4all, Suite voor Sociaal Domein
Vergunningen (Omgevingswet)VTH-systeem (Vergunning, Toezicht, Handhaving)PowerBrowser, Squit XO, Rx.Mission
Openbare ruimteBeheersysteem openbare ruimteObsurv, GBI
FinanciënFinancieel systeemKey2Financiën, Unit4

Integratie- en servicelagen

Omdat al deze systemen met elkaar moeten communiceren, is er een integratielaag nodig. Hier speelt StUF een centrale rol:

┌││└┌││└┌│││└┌│└───────────────B──────┬│▼─R────Z────P────a────────a────────k───┐│┘───s──────y──(R─┌│└───s──Mo──────t┬│▼─Su──B────e──Bt──A────e──e──G────m──=e┬│▼───(┬│▼───Mr────w────SMt─┐│┘─e────BS──b────bb─┌│└─s────/,e────i────r──W──It───S─Ebi──O──ne───t─Sic──Z──w,─┐││┘U─Bjh────o─F─t────np─-─/e┬│▼┐│┘─eo─b─n──rr─┌││└e─IM─┌│└─st───r─nSt────a───i─tBu──D──/a───c─es──M──l──V(─h─gGs──S──B,──eV─t─ree────e──rT─e─amn────de──gH─n─te─┐│┘─r-──u-──ies──if──na──eny┬│▼┌│└─jo──np──pts────vr──ip──let──B──em──nl──a,e──e──nu──gi──tm──l──l──ec──fMe──a──i──na┬─oun──s──e┬│▼─st─│▼─rl──t──r──yi──me──i──)──se──S──n────t)──o──g────e──f┬│▼─e────e──t──n────m──)─────────────────┐│┘──────────────────────────────────────┐││┘─│┘┐┘┐││││
ComponentRolRelatie met StUF
MSB (MSb/MSB)MSb (MSB = MSb) routeert StUF-berichten tussen applicatiesCentrale hub voor berichtenverkeer
ESB (Enterprise Service Bus)Breder integratieplatform (MSB is gemeentelijke variant)Kan StUF-berichten transformeren en routeren
GegevensmakelaarOntsluit basisregistraties voor afnemersVertaalt bevragingen naar StUF-vraag/antwoord-berichten

Typisch berichtenverkeer

Een concreet voorbeeld van hoe StUF door het applicatielandschap stroomt:

  1. Inwoner verhuist en meldt dit bij de balie of via een e-formulier
  2. De medewerker verwerkt de verhuizing in het BRP-systeem
  3. Het BRP-systeem stuurt een StUF-BG kennisgevingsbericht (Lk01) met het nieuwe adres
  4. Het MSB ontvangt het bericht en routeert het naar alle geabonneerde systemen:
    • Het belastingsysteem past de aanslag aan
    • Het zaaksysteem koppelt lopende zaken aan het nieuwe adres
    • Het sociaal domein-systeem werkt de cliëntgegevens bij
  5. Elk ontvangend systeem stuurt een bevestiging (Bv03) terug

Dit “publish-subscribe”-patroon — waarbij één mutatie automatisch naar alle belanghebbende systemen wordt doorgestuurd — is de kern van StUF-gebaseerde integratie.

Landschap in beweging: van StUF naar API’s

Het gemeentelijke applicatielandschap is in transitie:

AspectTraditioneel (StUF)Modern (API-strategie)
ProtocolSOAP/XMLREST/JSON
StandaardStUF-BG, StUF-ZKNHaal Centraal, ZGW API’s
BerichtenverkeerMSB/ESBAPI Gateway
KoppelingPunt-naar-punt via MSBAPI-first, losse koppeling

Belangrijk: StUF is nog jarenlang in gebruik. Veel gemeenten draaien een hybride landschap waarin zowel StUF-koppelingen als nieuwe API’s naast elkaar bestaan. Kennis van StUF blijft daarom essentieel — ook voor het begrijpen en migreren van bestaande koppelingen.